Alles over kleine reparaties in huis

Begin met het controleren van je zekeringenkast voordat je een elektricien belt. Bij een uitval van een groep, schakel je eerst alle apparaten op die groep uit en zet je de hoofdschakelaar even uit. Vervang daarna de smeltzekering of zet de installatieautomaat weer om. Blijft de schakelaar direct uitslaan? Dan is er sprake van kortsluiting of een defect apparaat. Test dit door stekkers één voor één in te steken en het apparaat aan te zetten. Gebruik bij twijfel altijd een spanningzoeker en werk nooit aan een onder spanning staande installatie.

Een lekkende kraan verhelp je meestal zelf met een nieuwe rubberen ring of een keramische patroon. Draai eerst de watertoevoer dicht, meestal via de hoofdkraan onder de gootsteen of in de meterkast. Monteer de kraanhendel los met een inbussleutel en verwijder de patroon. Neem deze mee naar de bouwmarkt om de juiste vervanging te kopen. Een druppelende kraan kost jaarlijks gemiddeld 2.000 liter water; dit is dus geen uitstel waard. Breng bij het terugplaatsen een dun laagje vet aan op de schroefdraad om vastlopen te voorkomen.

Voor gaten in gipsplaten is een reparatieset met een verstelbare plamuurmes het snelste resultaat. Knip een stuk glasfibergaas dat 2 cm groter is dan het gat, plak dit over de opening en smeer er direct een dunne laag muurvuller overheen. Laat dit 4 uur drogen en schuur dan bij met korrel 120. Een tweede laag vulmiddel maakt het oppervlak vlak. Gebruik een kleine blokkwast voor het aanbrengen van grondverf voordat je de muur in de originele kleur schildert, anders ontstaan er doffe vlekken die opvallen.

Bij een piepende deur of kastdeur wrijf je wat kaarsvet of een siliconenspray op de scharnierpen. Verwijder de pen met een spijker of punttang, breng het smeermiddel aan en tik de pin terug. Scharnieren die blijven kraken ondanks dit onderhoud, dienen vervangen te worden. Koop identieke exemplaren van hetzelfde merk; de afmetingen van de pen en de plaat verschillen per fabrikant. Een loszittende deurklink kun je vastzetten door de inbusbout aan de zijkant van de klink aan te draaien. Gebruik hiervoor de juiste maat inbussleutel, meestal 3 of 4 mm.

Eindig met het controleren van kitnaden in badkamer en keuken. Verwijder oude, beschimmelde kit met een stanleymes en een kitverwijderaar. Laat het oppervlak volledig drogen en ontvet het met aceton. Breng nieuwe sanitairkit aan met een kitpistool en snijd de spuitmond in een hoek van 45 graden. Strijk de kitnaad glad met een speciale kitglijder of met een ijsblokje. Wacht minimaal 24 uur voordat het oppervlak nat wordt. Controleer na een week of er haarscheurtjes ontstaan; dit duidt op een te natte ondergrond tijdens het aanbrengen.

Reparatie van een lekkende kraan: hoe vervang je een cartridge of rubbertje

Draai eerst de watertoevoer naar de kraan dicht. Bij de meeste inbouwmodellen zit er een afsluitkraantje onder de wastafel; bij keukenmengkranen moet je vaak de hoofdkraan dichtdraaien. Laat de resterende waterdruk eraf door de kraan even open te zetten, en leg een doek in de gootsteen om kleine onderdelen op te vangen.

Een druppelende kraan wordt in 90% van de gevallen veroorzaakt door een versleten rubberen afdichtring of een vervuilde cartridgesamenstelling. Het verschil herken je aan het lekkagepatroon: druppelt het langs de tuit, dan is het rubbertje aan vervanging toe; lekt het rondom de hendel of voel je speling, dan ligt het probleem bij de cartridge.

Voor een klassieke staafmengkraan met twee hendels draai je de sierdopjes op de handgrepen los. Verwijder de borgschroef met een inbussleutel (meestal maat 4 of 5) en trek de hendel eraf. Onder de kraanbehuizing zie je de messing borgmoer; draai die los met een verstelbare tang. Trek vervolgens de cartridge recht omhoog. Let op de uitlijnnokken aan de zijkant–die moeten bij montage exact in de groeven vallen, anders forceer je de afdichting.

Bij een eengreepsmengkraan zit de cartridge horizontaal of verticaal in het middendeel. Noteer de stand van de hendel vóór demontage: die bepaalt de warm/koud-mix. Verwijder de bevestigingsring (vaak een chromen moer van 28 of 32 mm) en trek de cartridge er met een lichte draaiende beweging uit. Controleer de rubberen O-ringen op scheurtjes–een veelgemaakte fout is alleen de cartridge zelf vervangen en de O-ringen laten zitten.

De afmeting van de cartridge bepaalt de keuze in de winkel. Meet de hoogte, de diameter en de afstand tussen de pinnen van de menghendel. Neem ook het merk en type van je kraan mee; de meest gangbare zijn de keramische cartridges van 35 mm en 40 mm doorsnee. Een universele cartridge van het merk Hansgrohe of Grohe past zelden direct–beter is een exacte vervanging via de typenummer-sticker op de zijkant van de oude cartridge.

Voor een simpele rubbertje-vervanging (bij oudere staafkranen) draai je de tuit los door de moer aan de achterkant tegen de klok in te draaien. Het zwarte rubber zit meestal in een messing ring aan de onderkant van de tuit. Vervang altijd beide rubbers (warm en koud) tegelijk–ook al druppelt er maar één–omdat het materiaal even oud is en binnenkort toch begeeft.

Montage en testprocedure

Reinig vóór montage het binnendeel van de kraan met een oude tandenborstel en ontkalkingsmiddel. Kalkaanslag op de zitting van de cartridge leidt binnen enkele weken tot nieuwe lekkage. Vet de nieuwe O-ringen in met siliconenvet; vaseline tast rubber aan en is dus uit den boze. Plaats de cartridge in de juiste positie volgens de markering (of jouw notitie van de hendelstand). Draai de borgmoer aan met de hand en zet daarna een kwartslag vast met de tang–niet strakker, anders beschadig je de keramische schijven in de cartridge.

Zet de watertoevoer weer open en test met de hendel in de gesloten stand. Draai de koude kant volledig open, daarna warm, en vervolgens meng. Zie je een druppel bij de tuit of voel je lekkage langs de hendel, dan zit de cartridge niet waterpas. Draai de moer een tiental graden los, schuif de cartridge iets bij en zet hem opnieuw vast. Deze handeling kost 5 minuten, maar voorkomt dat je het geheel moet demonteren.

Houd er rekening mee dat een kraan die na montage nog steeds lekt, vaak een beschadigde zitting heeft–het messing vlak waar de rubber of cartridge op afsluit. Dit slijt door jarenlange wrijving en vormt een groef. Een simpel rubbertje helpt dan niet meer; je hebt een zittingfrees nodig om het vlak te egaliseren of een complete kraanwissel. Controleer dit met een vlakke schroevendraaier: als die wiebelt op het vlak, is de zitting niet vlak meer.

Veelgestelde vragen:

Ik heb een vochtplek op het plafond in de badkamer die steeds groter wordt. Kan ik dit zelf repareren of moet ik altijd een loodgieter bellen? En zo ja, wat is de eerste stap?

Een vochtplek op het plafond is meestal geen probleem van het plafond zelf, maar van een lekkage erboven. De eerste stap is altijd de bron vinden. Controleer of er een afvoer of waterleiding boven dat punt loopt, of dat het vocht van de douche of het bad zelf komt. Draai de watertoevoer naar de badkamer dicht en voel aan de leidingen of er condensatie of een druppel zit. Soms is het een versleten afdichting rond de douchebak of het bad. Als je de lekkage hebt gevonden en het is een kleine scheur in een leiding of een losse koppeling, dan kun je die zelf vervangen met een knelkoppeling of een stuk flexibele slang. Zorg dat je de juiste maat pijp hebt en gebruik goed afdichtingsmateriaal. Droog daarna het plafond grondig met een vochtmeter, want als er nog vocht in de houtconstructie zit, blijft de plek terugkomen. Een gat in gipsplaten zelf kun je vullen met een reparatiemiddel zoals Alabastine, maar de oorzaak moet eerst weg zijn. Als je twijfelt waar het vocht vandaan komt, of als de plek na twee weken drogen nog steeds uitbreidt, dan is het verstandig om een expert te laten komen. In een huurhuis is dit ook de eerste stap: meld het bij de verhuurder, want structurele vochtproblemen zijn vaak hun verantwoordelijkheid.

Mijn houten vloer kraakt overal, vooral bij de deuropening. Is er een simpele truc om dit te verhelpen zonder de hele vloer eruit te halen?

Krakende houten vloeren ontstaan meestal doordat de vloerplanken loskomen van de onderliggende balken, of doordat de planken onderling wrijven. Een snelle oplossing die vaak werkt is talkpoeder of grafietpoeder tussen de kieren strooien. Dit zorgt voor smering en vermindert het piepen tijdelijk. Voor een structurelere fix moet je de vloerplank vastzetten. Zoek het punt waar het kraakt en schroef een vloerschroef – die heeft een dunne kop en breekt niet door – schuin onder een hoek van 45 graden in de plank, richting de balk. Het is slim om eerst te zoeken waar de balken lopen met een balkzoeker. Als je de plank op twee of drie punten vastzet, is het kraken vaak over. Voor de deuropening, waar veel geloop is, kun je ook een schuimstrip tussen de planken en de ondergrond plaatsen, maar dat werkt alleen als er echt een kier zit. Een andere optie is om de planken vlak te schuren en ze opnieuw te bevestigen met parketlijm, maar dat is arbeidsintensiever. Als het kraken na deze stappen blijft, kan een kartonnen plaat onder het losse deel of een wigje in de kier helpen, maar let op dat je niet te veel kracht zet, want dan riskeer je scheuren in het hout.

Ik wil een scheur in de tegelvoeg van de badkamer zelf herstellen. Welke voegmortel moet ik kopen en hoe voorkom ik dat de nieuwe voeg snel weer loslaat door de vochtige omgeving?

Voor badkamers gebruik je geen gewone cementvoeg, maar een flexibele voegmortel die geschikt is voor vochtige ruimtes. Die bevat vaak een waterafstotende toevoeging en is elastischer, zodat beweging van de tegels (bijvoorbeeld door temperatuurwisselingen) niet direct leidt tot nieuwe scheuren. Kies een voegmortel op basis van epoxy of een gebonden voegspecie met flexibiliteit; beide zijn goed tegen schimmel en waterschade. Verwijder eerst de oude voeg grondig met een voegkrabber of een multitool, en maak de ruimte stofvrij. Laat de ondergrond volledig drogen – minstens 24 uur – voordat je de nieuwe voeg aanbrengt. Breng de voeg aan met een rubberen voegspaan en druk goed aan, zodat er geen luchtbellen ontstaan. Een veelgemaakte fout is te veel water gebruiken tijdens het nasponzen; een licht vochtige spons is voldoende, anders spoel je de bindmiddelen uit de voeg. Na het voegen laat je het geheel minimaal 48 uur uitharden, ook al staat er geen water tegenaan. Daarna kun je een impregneermiddel voor tegels en voegen aanbrengen, dat voorkomt dat vocht in de voeg trekt. Controleer ook of de kitrand rond het bad of de douche (siliconenkit) nog intact is, want vaak trekt vocht via die kit in de muur en tast dan de voeg van binnenuit aan. Vervang die kit direct als hij gescheurd is of loslaat.

Mijn deur sluit niet meer goed en schuurt over de vloer. Is het verstandig om zelf aan de scharnieren te draaien of moet ik de deur eraf halen en de onderkant afzagen?

Je hoeft meestal niets af te zagen. Begin met het controleren van de scharnieren. Vaak zijn de schroeven losgeraakt door het vele gebruik, waardoor de deur iets is gaan hangen en de onderkant de vloer raakt. Draai de schroeven in de scharnieren vast met een schroevendraaier. Als ze geen grip meer hebben – het hout is uitgevreten – steek dan houten tandenstokers of een luciferhout met houtlijm in de gaten en draai de schroef er weer in. Dit is een simpele en effectieve fix. Als de deur nog steeds schuurt, draai dan de scharnierpennen iets aan: je kunt de pen uit het scharnier trekken, een klein beetje buigen in een bankschroef en weer terugplaatsen, waardoor de deur een paar millimeter optilt. Een andere afstelling: zet de deur op de grond, schuif een dun plaatje (bijvoorbeeld een stuk karton of een munt) onder het scharnierpunt aan de kant die te laag hangt. Het werkt het beste om eerst de bovenste scharnieren iets aan te draaien en niet meteen de deur te bewerken. Pas als je echt een hoge drempel hebt of de vloer is ongelijk, kun je overwegen om de deur te schaven. Gebruik daarvoor een vlakschaaf en werk van buiten naar binnen, zodat splinters niet zichtbaar zijn. Zaag nooit voordat je de dikte van de deur hebt gecontroleerd, want bij holle deuren zit een plaat rondom en als je te veel afzaagt, verlies je de stevigheid. En vergeet niet om de deur na het schaven te schilderen of te lakken op het bewerkte hout, anders trekt hij vocht en zwelt hij weer.