De beste klussen voor elk seizoen

Begin januari met het controleren van de dakgoten en het dak zelf. Vorst en sneeuw hebben vaak scheuren in dakpannen of loszittende beugels blootgelegd die u in de zomer over het hoofd zag. Noteer meteen of er isolatie rondom de CV-ketel en leidingen in de kruipruimte ontbreekt; een warmteverlies van 10 tot 15 procent is gebruikelijk bij onvoldoende buisisolatie. Plan deze inspectie vóór de eerste echte vorstperiode, want reparaties aan een bevroren leiding kosten aanzienlijk meer dan preventief onderhoud.

Wacht niet tot de lente om de buitenkant van uw woning te behandelen. Februari en maart zijn uitstekende maanden om houten kozijnen en deuren te schuren en van een nieuwe verflaag te voorzien, mits de temperatuur boven de 8 graden Celsius blijft. Hout dat in de winter vochtig is geworden, neemt verf namelijk slecht op, dus meet het vochtpercentage met een vochtmeter – streef naar maximaal 15 procent. Terwijl u toch bezig bent, vervangt u direct de kitranden rondom ramen en deuren; een gemiddeld huishouden verliest via kieren en naden ongeveer 30 procent van de warmte.

De zomermaanden zijn ideaal voor grote buitensprojecten die droog weer vereisen. Leg een terras van betonstenen of natuursteen in juni of juli; de grond is dan voldoende uitgezakt en het metselzand droogt snel, waardoor u binnen twee dagen kunt voegen. Besteed ook aandacht aan het tuinpad: loszittende stenen verwijdert u eenvoudig, waarna u de ondergrond opnieuw egaliseert met een trilplaat. Bent u klaar met bestrating, controleer dan de regenpijpen en goten op bladophoping; installeer een bladfilter om straks in de herfst geen verstoppingen te krijgen die water tegen de gevel laten stromen.

September en oktober zijn het perfecte moment om de cv-installatie te ontluchten en de radiatoren door te spoelen. Slib en roestdeeltjes die zich ophopen, verminderen het rendement met gemiddeld 7 procent per jaar. Gebruik een waterslang met een opvangbak om elke radiator afzonderlijk door te spoelen tot het water helder blijft. Controleer tegelijkertijd de thermostaatkranen: werkt een kraan niet soepel, vervang dan het thermostatelement – dit is een halfuursklus per radiator. Sluit het seizoen af door de buitenkraan af te tappen en de tuinslang leeg te laten lopen, zodat bevriezing in november geen gesprongen leidingen veroorzaakt.

Klussen in de lente: het controleren en klaarmaken van de buitenkant van je huis na de winter

Controleer eerst alle kitnaden rond ramen en deuren op scheuren en loslating. Gebruik een schroevendraaier om voorzichtig te prikken; als de kit elastisch terugveert, is hij nog goed, maar brokkelt hij af, dan moet je hem verwijderen met een kitmes en opnieuw aanbrengen met een acrylaatkit die overschilderbaar is. Inspecteer gelijktijdig de dilatatievoegen in het metselwerk: een scheur breder dan 2 millimeter moet je opvullen met een flexibele voegmortel, want stilstaand water dat in de voeg trekt, vriest bij een volgende nachtvorst en vergroot de schade. Loop daarna met een ladder langs de dakgoot en verwijder bladeren en gruis met een schepje, maar spoel de goot daarna pas door met een tuinslang om te controleren of het water vrij naar de regenpijp stroomt; een verstopte afvoer veroorzaakt ijsvorming op de dakrand in de late winter, wat leidt tot vochtplekken op de gevel. Controleer ook de bevestigingsbeugels van de regenpijp: een losse beugel trek je vast met een roestvrijstalen plug, maar vervang direct elke beugel die roestplekken op de muur achterlaat.

Neem het houtwerk onder handen voordat de zon krachtig wordt. Schuur alle kozijnen met korrel 120 tot het houtoppervlak egaal aanvoelt en verwijder losse verfresten met een verfkrabber tot op het kale hout, want overschilderen van bladdende lagen leidt binnen drie maanden tot nieuwe scheuren. Breng op elk kaal stuk eerst een grondverf op waterbasis aan die specifiek is ontwikkeld voor buitenhout, en laat dit minimaal 24 uur drogen bij een relatieve luchtvochtigheid onder 80%. Gebruik voor het afwerken een acrylaatlak met een glansgraad van 30 tot 50, omdat matte verven op zuidgerichte gevels sneller verweren door UV-straling; reken op een verbruik van 1 liter per 8 vierkante meter bij twee lagen, met een tussendroogtijd van 12 uur bij 20 graden Celsius. Behandel daarna het hang- en sluitwerk: spuit de scharnieren van deuren en ramen met een PTFE-smeermiddel, maar draai eerst de schroeven van de sluitplaten een halve slag aan, want door uitzetting en krimp in de winter zitten ze vaak los, waardoor de deur niet meer strak sluit en tocht ontstaat. Inspecteer tot slot de rubberen dichtingen rondom de voordeur: een ingedroogde of gescheurde tochtstrip vervang je door een EPDM-profiel met zelfklevende rug, dat je strak tegen het kozijn aandrukt na het ontvetten van de ondergrond met isopropylalcohol–dit voorkomt dat warme lucht in april nog via kieren ontsnapt.

Zomerklussen: het repareren en onderhouden van houten tuinmeubelen en schuttingen

Begin direct met het controleren van alle schroefverbindingen op uw tuinstoelen en banken, want na een natte winter zijn die het zwakste punt. Draai losse bouten niet alleen vast, maar vervang ze meteen door RVS-varianten met een diameter van minimaal 6 mm; dat voorkomt dat hout uitscheurt. Een borgmoer met een nylonring zorgt ervoor dat de verbinding ook bij warm weer en veelvuldig gebruik stabiel blijft, zonder dat u elke maand opnieuw hoeft te spannen.

Schuren is geen geliefde bezigheid, maar bepaalt wel tachtig procent van het eindresultaat. Gebruik hiervoor een excentrische schuurmachine met korrel 80 om de oude transparante beits of lak te verwijderen, en ga daarna nog een keer met korrel 120 over het kale hout. Let op bij hardhout als eiken of robinia: die hebben een dichte nerf en vereisen een fijnere korrel 150 om een glad oppervlak te krijgen ZONDER dat u in de verse vezels snijdt.

Ga niet meteen over tot het aanbrengen van een nieuwe laag, maar inspecteer eerst op houtrot. Een schroevendraaier is hierbij uw beste vriend: prik ermee in verdachte plekken, vooral op de kopse kanten van planken en rond de onderste latten van een schutting. Als het hout zacht aanvoelt en er donkere, sponsachtige stukken loslaten, zaag dan het aangetaste deel eruit tot op gezond materiaal en vul het op met een tweecomponenten houtvuller op epoxybasis. Deze droogt binnen een uur uit en kan daarna direct geschuurd worden.

Voor de schutting gebruikt u bij voorkeur een dekkende beits in plaats van een transparante variant, omdat die uv-straling beter blokkeert en het hout langer beschermt tegen vergrijzing. Breng de eerste laag aan met een kwast in de lengterichting van de nerf en laat die minimaal 24 uur drogen. Kies voor een tweede laag pas na een regenvrije periode van drie aaneengesloten dagen; luchtvochtigheid boven 70% laat de beits namelijk niet goed hechten, wat leidt tot bladders en afbladderen binnen een paar weken.

Een verwaarloosde oliebeurt is de meest voorkomende oorzaak van barsten in teak tuinmeubels. Wacht niet tot het hout grijs en ruw wordt, maar breng in juli, wanneer de temperatuur constant boven de 18 graden is, een dunne laag teakolie aan met een doek. Belangrijk detail: wrijf de olie in plaats van hem op te smeren, en laat het meubel daarna twee uur in de schaduw drogen; direct zonlicht op een geolied oppervlak veroorzaakt vlekken die er blijvend in trekken.

Voor de onderhoudsvrije aanpak die toch effectief is: gebruik een hogedrukreiniger met een vlakke straal op 80 bar en houd de spuitmond minimaal 30 centimeter van het hout verwijderd, anders beschadigt u de zachte zomerhoutvezels. Na het drogen (één volle zonnige dag) schuurt u het oppervlak licht op met korrel 180 en brengt u een onderhoudsolie aan die speciaal voor gevelbekleding en schuttingen is ontwikkeld. Deze dringt dieper in dan gewone beits en hoeft maar één keer per twee jaar herhaald te worden, in tegenstelling tot de jaarlijkse behandeling van gelakte delen.

Controleer tot slot de stabiliteit van de hele constructie: schuttingen die beginnen te verzakken, hebben vaak een scheve betonvoet of een aangetaste paalvoet. Graaf de paal een halve meter uit en vul het gat aan met grind in plaats van aarde, want grind draineert water weg en voorkomt dat het hout permanent in vocht staat. Gebruik voor het stellen van een nieuwe paal een waterpas op twee zijden, en schroef hem vast met 10 cm lange RVS-paalschoenen; dat is steviger dan beton eromheen gieten, omdat beton uitzet bij warmte en het hout kan doen barsten.

Veelgestelde vragen:

Welke klussen zijn het meest geschikt voor een koude, donkere januarimaand, als ik niet veel buiten wil zijn?

Januari is bij uitstek de maand voor binnenklussen die geen specialistische kennis vereisen maar wel veel tijd kosten. Denk aan het sorteren en digitaliseren van oude foto's en papieren administratie. Maak mappen aan op je computer per jaar of per onderwerp, scan belangrijke documenten in en gooi de papieren versie weg als je een back-up hebt. Ook is dit de periode om je voorraadkast en kruidenrekken eens grondig te inspecteren: gooi verlopen producten weg, maak de planken schoon en zet alles op datum. Een andere aanpak: vervang alle versleten deurdrangers, raambeslag en stofzuig de radiatoren van binnenuit met een speciale radiatorborstel. Dit soort precisiewerk is prettig om te doen wanneer het buiten guur is en je toch binnen blijft.

Mijn tuin staat in maart vaak onder water. Heeft het zin om nu al drainage aan te leggen, of kan ik beter wachten tot het voorjaar?

Maart is eigenlijk de slechtste én de beste tijd voor drainage. De slechtste reden is dat de grond nog verzadigd is en je loopgraven snel instorten. De beste reden is dat je juist nu ziet waar het water echt blijft staan. Begin niet met het leggen van buizen. Graaf eerst een proefgat van 60 cm diep op het laagste punt en kijk hoe snel het water zakt. Als het na 24 uur nog steeds vol staat, heb je een verdichtingsprobleem. Steek daar verticuteerhaken in of gebruik een beluchtingsmachine. Pas als het water na drie dagen weg is, kun je overwegen om in april of mei een grindkoffer aan te leggen bij de regenpijp. Zandgrond heeft meestal geen buizen nodig, kleigrond wel, maar dan moet je wachten tot de grond kruimelig is en niet meer plakt aan je laarzen.

Ik wil in september mijn houten schuur schilderen, maar mijn buurman zegt dat dat te laat is. Klopt dat?

September kan nog prima, mits je rekening houdt met drie voorwaarden. Ten eerste: de luchttemperatuur moet boven de 10 graden blijven, maar de houttemperatuur is belangrijker dan de luchttemperatuur. Voel aan het hout: als het koud aanvoelt tegen je wang, wacht dan op een middagzon die de planken opwarmt. Ten tweede: kies een periode met minstens twee droge dagen achter elkaar, want de verf moet langzaam kunnen oxideren. Ten derde: gebruik een verf die speciaal is ontwikkeld voor najaarsomstandigheden, zoals een alkydverf op waterbasis die ook bij lage luchtvochtigheid goed hecht. Let ook op de windrichting: een schuur aan de noordkant heeft in september vaak nog condens op het oppervlak in de ochtend. Begin dus pas na 11 uur als de dauw is opgedroogd. Eind september wordt het risico groter, maar de eerste drie weken van de maand zijn vaak uitstekend.