Onderhoud van een tussenwoning

Begin met het inspecteren van de aansluitingen tussen het metselwerk en het kozijnhout op de begane grond. Gebruik een platte schroevendraaier om voorzichtig op de kit te drukken; als deze meer dan 2 millimeter meegeeft of scheurtjes vertoont bij een temperatuur onder de 15 graden Celsius, is vervanging urgenter dan schilderwerk. Regel dit vóór de herfst, want vocht dat via haarscheuren binnendringt, tast de ankerpluggen aan die het kozijnframe op zijn plaats houden.

Controleer jaarlijks de dilatatievoegen in de spouwmuur, specifiek op de overgang naar de betonvloer van de naastgelegen unit. Een voeg die breder is dan 8 millimeter of waaruit korrelig materiaal valt, duidt op een verzakking van de funderingsbalk. Meet dit met een voegenmeter op drie hoogtes: vloerniveau, borstwering en bovendorpel. Noteer de verschillen; een afwijking van meer dan 5 millimeter tussen links en rechts vereist een constructeur, geen kitfabrikant.

Besteed aandacht aan de hemelwaterafvoer die aan de achtergevel langs de erfgrens loopt. De beugels moeten om de 80 centimeter vastzitten, maar controleer vooral de rubberen ringen bij de verbindingen. Draai elke twee jaar de twee bovenste beugels los, schuif de pijp 3 centimeter omhoog en laat hem terugzakken. Dit breekt de kalkaanslag die de afdichting opvreet. Vergeet niet de bladvanger op het dakvlak; een verstopt exemplaar herken je aan waterspetters op de stootvoegen ter hoogte van de eerste verdieping.

Hanteer voor het buitenschilderwerk een cyclus van zes jaar voor de voorgevel en acht jaar voor de achterzijde, omdat de UV-belasting op het zuiden significant hoger ligt. Schuur nooit tot op het kale hout als de ondergrond nog hecht; verwijder alleen de losse verflagen met een verfkrabber en behandel de randen met een corrosiewerende grondverf op alkydbasis. Breng de eerste aflaklaag aan op een dag met een luchtvochtigheid onder 65 procent, anders sluit de poriën te snel en blaast de verf binnen twee seizoenen af.

Vochtbestrijding bij een tussenmuur: herken je de bron en pak je het aan

Controleer eerst de afvoer van de dakgoot aan de zijde van de scheidingsmuur. Een verstopt of lekkend regenpijpje nabij de erfgrens is een veelvoorkomende boosdoener; water loopt dan direct langs de gevel naar beneden en trekt in het metselwerk. Meet met een vochtmeter op drie hoogtes (10, 50 en 100 cm boven de vloer) om te bepalen of het om optrekkend vocht of inslaande regen gaat. Bij een stijgende lijn van nat naar droog is er sprake van capillair opstijgend grondvocht; is enkel de onderste zone vochtig, dan ligt de oorzaak vaak in een defecte waterkering of een kapotte riolering onder de betonvloer.

Voor opstijgend vocht in een gemene muur biedt het injecteren van een hydrofobe gel op boorafstand van 12 cm een permanente oplossing. Laat hiervoor een specialist boorgaten aanbrengen onder een lichte helling, tot in de kern van de halfsteensmuur, en druk de gel er met maximaal 5 bar in. De behandeling werkt alleen als de bestaande pleisterlaag tot 50 cm boven het vochtfront wordt verwijderd en vervangen door een vochtafstotende renovatiepleister met een poriënvolume van 15 tot 20 procent. Zorg dat er aan beide zijden van de tussenmuur wordt geïnjecteerd; anders migreert het vocht horizontaal naar de droge buren en verplaats je het probleem.

Wanneer het vocht uitsluitend op één verdieping verschijnt, is de kans groot dat voegwerk met een cementrijke mortel het probleem maskeert. Breek de aangetaste voegen weg tot een diepte van 15 mm en hervoeg met een traskalkmortel (bijv. 1 deel NHL 3.5 op 3 delen zand). Gebruik geen waterafstotende coatings op de buitenzijde; die sluiten het metselwerk af en veroorzaken vorstschade. Binnen installeer je een mechanische ventilator met een capaciteit van 0,7 m³ per minuut om de luchtvochtigheid onder de 55 procent te krijgen; bij een aanhoudende waarde boven 75 procent vormt zich condens op het koudste punt van de tussenmuur, vaak achter kasten of gordijnen.

Bouw je tegen een gemene muur een nieuwe wand? Laat een spouw van minimaal 4 cm vrij en breng geen dampscherm aan aan de koude zijde. Een slecht geplaatste folie blokkeert de droging naar binnen en stuurt het vocht juist de constructie in. Behandel betonrot bij de aansluiting van de vloer niet met epoxy; dat is een dure vergissing. Breek de dekvloer uit over een breedte van 30 cm, verwijder de vervuilde granulaten en stort opnieuw met een cementgebonden mortel gemengd met een krimpcompenserende toevoeging. Test twee weken na elke ingreep de droging met een CM-meting; de referentiewaarde voor een tussenmuur ligt op 2,5 gewichtsprocent vocht. Blijft het resultaat hoger, dan is er sprake van een onzichtbare lekkage in de kruipruimte. Verifieer de grondwaterstand met een peilbuis en breng - indien nodig - een drain aan naast de fundering.

Het vervangen van kitnaden rond kozijnen en deuren in een tussenwoning

Verwijder oude kit altijd volledig met een verfmes en een kithevel, want restanten siliconen voorkomen dat nieuwe kit hecht. Meet de breedte van de naad: bij 5 mm of smaller gebruik je een geschuimde rugvulling van 6 mm, bij bredere naden pas je de rugvulling aan op 1 à 2 mm meer dan de naadbreedte. Reinig de ondergrond met een ontvetter op acetonbasis en laat dit 15 minuten drogen; alleen dan blijft de kitlaag waterdicht.

Voor buitenkozijnen is een neutrale siliconenkit met een elasticiteit van 25% (volgens DIN 18545) de enige juiste keuze, omdat deze bestand is tegen UV-straling en temperatuurschommelingen tussen -30°C en +70°C. Binnen gebruik je een acrylaatkit voor schilderwerk, maar nooit in natte ruimtes; daar prefereer je een schimmelwerende siliconenkit met een fungicide toevoeging. Breng de kit aan met een kitpistool op een constante snelheid van 10 cm per seconde en snijd de spuitmond in een hoek van 45 graden af tot exact de naadbreedte.

Strijk de kitnaad af met een professionele afstrijk-set van teflon of met een ijsblokje, dat geeft een glad resultaat zonder dat het materiaal blijft plakken; gebruik geen afstrijkvloeistof op zeepbasis, want dat tast de hechting aan. Laat de kit 24 uur uitharden bij een relatieve luchtvochtigheid van 50% en een temperatuur van minimaal 10°C; bij lagere temperaturen verleng je de uithardingstijd met 50%. Controleer na het uitharden of de naad volledig flexibel is door er met een plamuurmes op te drukken; barstjes wijzen op te weinig elasticiteit of een te dikke laag (maximaal 10 mm).

Bij draaiende delen zoals deuren en ramen breng je de kit nooit aan op de bewegende delen zelf, maar alleen op het vaste kozijn; de naad moet minimaal 40% van de oorspronkelijke breedte overhouden als uitzettingsruimte. Gebruik afplaktape van 3M op zowel het kozijn als de muur, met een tussenruimte van 2 mm vanaf de naadrand; verwijder de tape binnen 10 minuten na het afstrijken, anders laat de tape vlekken achter. Een goed uitgevoerde kitnaad gaat 15 tot 20 jaar mee, maar inspecteer jaarlijks op scheurtjes bij de hoeken, want daar ontstaan de eerste breuken.

Voor een gemiddelde woning met 8 kozijnen en 3 buitendeuren heb je 6 patronen kit van 310 ml nodig; dat kost gemiddeld €45 aan materiaal en 4 uur arbeid voor een ervaren klusser. Houd rekening met een extra uur als de oude kit hardnekkig vastzit; gebruik dan een multitool met een zaagblad van 3 mm voor nauwkeurig uitsnijden zonder schade aan het hout. Eindig met een strook van 2 mm kit die je met een vlakke schraper tot 1 mm samendrukt; zo ontstaat een duurzame Hechting zonder luchtbellen.

Veelgestelde vragen:

Mijn tussenwoning heeft last van vocht in de achtergevel. Moet ik eerst de buitenmuur impregneren of is het beter om te kijken naar de ventilatie in de woning?

Het antwoord hangt af van de oorzaak. Vocht in een achtergevel van een tussenwoning komt bijna nooit door opstijgend grondwater, maar meestal door condensatie of doorslaande regen. Impregneren is alleen zinvol als het om opdrukkend regenwater gaat, bijvoorbeeld op een gevel die veel wind en regen vangt. Maar als de muur van binnen koud blijft en de luchtvochtigheid in huis hoog is, dan slaat het vocht binnen neer. In dat geval helpt impregneren niet en moet u de ventilatie verbeteren. Een goede test: plak een stuk plastic folie van 30 bij 30 cm met tape op de binnenkant van de gevel. Laat het twee dagen zitten. Zit er vocht aan de kant van de muur, dan komt het van buiten. Zit er vocht aan de kant van de kamer, dan is het binnenlucht die condenseert. Pas daarna kiest u een oplossing.

We gaan een tussenwoning uit 1975 kopen. De spouwmuren zijn niet geïsoleerd. Is het verstandig om na aankoop direct na-isolatie te laten inspuiten, of moet ik eerst andere maatregelen nemen?

Na-isoleren van een spouwmuur in een tussenwoning kan een goed plan zijn, maar er zijn voorwaarden. In een woning uit 1975 is de spouw waarschijnlijk 5 tot 6 centimeter breed. Laat eerst controleren of de spouw schoon is en of er geen resten mortel op de spouwankers zitten. Ook moet de buitenmuur in goede staat zijn; als er scheuren zitten, kan het isolatiemateriaal eruit spoelen. Belangrijk: laat de isolatie alleen aanbrengen als de binnenmuur vochtdicht is. Een tussenwoning heeft twee buitenmuren, dus u bespaart veel warmte. Maar u moet ook bedenken: als de spouw vol zit, wordt de buitenmuur kouder en kan er eerder condensatie op de buitenmuur ontstaan. Dat is niet schadelijk, maar het ziet er niet uit. Vraag een bouwbedrijf dat gecertificeerd is voor spouwmuurisolatie om een quickscan te doen. Pas daarna beslissen.

De houten balken in de kruipruimte van mijn tussenwoning vertonen donkere plekken. Moet ik direct alle balken vervangen, of kan ik dit zelf behandelen met een middel tegen houtrot?

Donkere plekken op hout wijzen niet altijd op houtrot. Het kan ook gewoon vuil zijn of een oude teerlaag. Steek een schroevendraaier of een priem in het hout. Als het hout er nog honderd procent hard uitziet en er geen zachte stukken zijn, is er waarschijnlijk geen actieve rotting. Behandel het hout dan met een borstel en een middel dat schimmel en zwammen doodt. Belangrijk is dat de kruipruimte droog blijft. Zorg dat er geen leidingen lekken en dat er voldoende ventilatie is. Als u wel zachte plekken voelt, dan moet u de aangetaste stukken weghalen en vervangen door nieuw hout, of een houtherstelmiddel gebruiken dat bestaat uit epoxy. Bij een tussenwoning zijn de balken vaak ingemetseld in de tussenmuren. Vervangen is dan ingewikkelder dan bij een vrijstaande woning, omdat u rekening moet houden met de vloer boven de kruipruimte. Laat in dat geval een constructeur meekijken voordat u grote stukken weghaalt.

Mijn tussenwoning heeft een plat dak op de uitbouw aan de achterkant. Er zit een scheur in de dakbedekking. Kan ik dit zelf dichten met kit of moet de hele dakbedekking eraf?

Een scheur in bitumineuze dakbedekking kunt u tijdelijk dichten met een speciale dakkit of met een stuk zelfklevend bitumenband. Dat is een goede noodoplossing voor een paar maanden, maar het lost het probleem niet op. Een scheur ontstaat vaak doordat de dakbedekking is uitgedroogd of door temperatuurverschillen. Als u alleen de scheur dicht, zal er naast de scheur een nieuwe scheur ontstaan. Kijk ook of er blaren in het dak zitten; dat zijn plekken waar lucht of vocht onder de dakbedekking zit. Bij een uitbouw van een tussenwoning is het dakoppervlak klein, dus de kosten van een nieuw dak vallen mee. Laat een dakdekker de huidige laag bekijken. Als er nog maar één laag op ligt, kan die vaak worden overdekt met een nieuwe laag. Als er al meerdere lagen op elkaar zitten, moet de oude laag eraf. Dus niet direct het hele dak eraf halen, maar ook niet te lang wachten met een tijdelijke kit. Water dat eenmaal in de isolatie of constructie zit, veroorzaakt houtrot en vochtplekken aan de binnenkant van de uitbouw.