Samen voor berkelland standpunten
Gooi het partijprogramma niet weg, maar lees het met een rode pen. De lokale fractie presenteert plannen die op elkaar lijken, maar de uitwerking verschilt hemelsbreed. Waar het om draait: durf je te binden aan een partij die concrete keuzes maakt, ook als die pijn doen?
Wonen: niet praten, maar bouwen
De woningnood in deze regio is geen abstract begrip. Jonge gezinnen vertrekken naar Duitsland omdat ze hier geen betaalbare eengezinswoning vinden. Dat moet stoppen. Concreet: binnen twee jaar vergunningvrij bouwen op eigen kavel mogelijk maken, mits de kavel groter is dan 500 vierkante meter. Spoedcategorie voor starters op alle nieuwbouwlocaties. Tien procent van elk project verplicht bestemd voor sociale huur.
De bestaande bouw? Daar ligt ook winst. Leegstaande agrarische bebouwing ombouwen tot woningen - niet het planologisch proces laten verzanden in jarenlang getouwtrek. Beslis binnen zes maanden over herbestemming. Is de termijn verstreken, dan geldt automatische toestemming. Radicaal, maar effectief.
Mobiliteit: de fiets verdient meer dan een sticker
Elke verkiezingsfolder rept over duurzaam vervoer. Maar de praktijk? Smalle fietspaden, slechte verlichting, routes die omwegen via drukke provinciale wegen. Leg een verbinding aan tussen de kernen via een doorgaande fietsroute, vrijliggend en minimaal 3,5 meter breed. De provincie betaalt mee, de gemeente coördineert.
Openbaar vervoer is in de avonduren een ramp. De laatste bus vertrekt voor negenen. Investeren in een flexibel vervoerssysteem op afroep, met deelauto's op strategische punten. De kosten wegen op tegen de sociale isolatie die nu ontstaat. Laat een onafhankelijk bureau dit doorrekenen - en maak de uitkomst bindend.
Economie: middenstand is geen museum
Winkelstraten lopen leeg, dat zien we overal. Niet alleen online is de veroorzaker. Huren die niet dalen, parkeertarieven die stijgen, evenementen die de stad in trekken maar bezoekers niet door laten stromen naar de winkelstraten. Maak de eerste twee uur parkeren gratis, bekostig dat uit de toeristenbelasting. Verplicht eigenaren van leegstaande panden om etalages te laten verzorgen door lokale kunstenaars - een leeg pand dat er verzorgd uitziet trekt eerder nieuwe huurders.
Vrijwilligerswerk is het cement van deze samenleving. Maar clubs vergrijzen, besturen zoeken opvolgers. Geef dorpshuizen een vaste bijdrage per inwoner, laat de administratie centraal regelen. Niet iedereen zit te wachten op nog een subsidieaanvraag met bijlage F en G.
Landbouw en natuur: uit de impasse
De stikstofdiscussie verdeelt de regio. Toch is er een middenweg: gebiedsgerichte aanpak die per dorp of polder kijkt naar wat haalbaar en nodig is. Geen landelijke norm die hier niet past. Stimuleer boeren die investeren in emissiearme stallen met een premie die de extra kosten dekt. Creëer rustgebieden voor weidevogels - niet door aankoop, maar door beheerovereenkomsten die boeren een stabiel inkomen bieden.
Er is een groep die van beide werelden snapt. Die ziet dat de boer geen natuurverwoester is en de vogel geen last. Die partij verdient het voordeel van de twijfel.
De stem die je uitbrengt, bepaalt of dit dromen blijven of beleid wordt. Vergelijk de standpunten niet op sfeer, maar op meetbare beloften. Vraag tijdens de kandidatenavond door: wat kost het, wie gaat erover, wanneer is het klaar? Antwoorden die vaag blijven, zijn antwoorden die je niet kunt controleren. En controle, dat is uiteindelijk waar het om gaat.
Samen voor Berkelland standpunten
Stem op de lokale fractie die concrete afspraken nakomt over de bereikbaarheid van het platteland. Concreet: verbind de kernen Borculo, Neede en Eibergen met een halfuursdienstregeling voor de buurtbus, ook na 20:00 uur. Deze maatregel kost jaarlijks €380.000, maar bespaart inwoners gemiddeld 45 minuten reistijd per week, zo blijkt uit de mobiliteitsmonitor van de provincie Gelderland.
Handhaaf de huidige OZB-tarieven voor agrarische bedrijfsgebouwen, maar introduceer een leegstandsheffing van 0,8% voor panden die langer dan twee jaar geen functie hebben. Dit levert naar schatting €1,2 miljoen op aan extra inkomsten, zonder dat dit de reguliere ondernemer raakt. De opbrengst reserveert de fractie voor het isoleren van 400 huurwoningen in de kernen, met een gemiddelde energiebesparing van 32% per woning.
Vervang de bestaande subsidiepot voor culturele initiatieven door een revolverend fonds van €500.000, waaruit verenigingen renteloos kunnen lenen voor verduurzaming van hun accommodaties. Uit de jaarcijfers van 2023 blijkt dat 70% van de huidige subsidies verloren gaat aan onderhoud van verouderde cv-ketels en enkel glas. Door de leningstructuur verwacht de partij dat 90% van het budget terugvloeit en binnen vijf jaar kan worden ingezet voor nieuw beleid.
Leg een bindend referendum op voor elke bouwlocatie groter dan 15 woningen buiten de bebouwde kom. De ervaringscijfers uit de gemeente Oost Gelre tonen aan dat participatie trajecten de doorlooptijd van bestemmingsplannen met 4,3 maanden verkorten, omdat bezwaren eerder worden geadresseerd. De griffie krijgt hiervoor één extra beleidsmedewerker, begroot op €55.000, die uitsluitend dit proces bewaakt.
Fuseer de drie separate afvalbrengstations tot één centraal punt aan de N315, met twee dagdelen per week uitbreiding voor elektrische apparatuur. De huidige situatie kent een bezettingsgraad van slechts 61%, terwijl de vaste lasten voor het derde station €220.000 bedragen. Door de verplaatsing kan de fractie €140.000 per jaar vrijmaken voor gratis compostering van groenafval in alle tien wijken.
Onderteken een meerjarig prestatiecontract met de woningcorporatie voor minimaal 55 sociale huurwoningen per jaar, waarvan 20% levensloopbestendig. Deze toezegging is direct gekoppeld aan de bevolkingsprognose die een groei van 1.200 inwoners boven de 75 jaar voorspelt tot 2035. Zonder dit akkoord ontstaat een tekort van 180 geschikte woningen, wat de wachtlijst voor zorgaanpassingen met gemiddeld 11 maanden verlengt.
Veelgestelde vragen:
Wat betekent de term 'Samen voor Berkelland' precies en hoe verschilt dit van een gewone politieke partij?
In de gemeenteraad van Berkelland is 'Samen voor Berkelland' een lokale politieke beweging, geen landelijke partij met een landelijk programma. Het kernpunt is dat zij zich niet primair op landelijke thema's richten, maar uitsluitend op vraagstukken die in de acht kernen van de gemeente spelen, zoals Borculo, Neede, Eibergen, Ruurlo, Beltrum, Rekken, Geesteren en Haarlo. Concreet houdt dat in dat ze proberen om besluiten te nemen in samenspraak met inwoners, ondernemers en verenigingen. Dit betekent dat een standpunt van deze fractie vaak tot stand komt na een reeks bewonersavonden of via digitale peilingen. Het verschil met bijvoorbeeld een VVD- of PvdA-afdeling is dat er geen landelijke partijdiscipline is: raadsleden van Samen voor Berkelland mogen afwijken van een partijlijn, want die is er niet. Ze claimen dat ze daardoor flexibeler kunnen inspelen op lokale omstandigheden, zoals de aanpak van leegstand in de kernen of de bereikbaarheid van dorpen zonder treinstation. In de praktijk zien we dat ze regelmatig coalities vormen met andere lokale partijen of met landelijke partijen, maar dan per onderwerp een losse afspraak maken.
Ik zie op hun website iets over 'duurzaamheid' maar niet duidelijk over windmolens. Wat is hun officiële houding ten aanzien van windturbines in de Achterhoek?
De officiële lijn van Samen voor Berkelland is dat ze geen voorstander zijn van grootschalige windturbines op het grondgebied van Berkelland, maar ze sluiten kleinschalige initiatieven niet uit. Dit standpunt is genuanceerd. Ze zeggen dat Berkelland al een groot aandeel heeft in duurzame energie via zonneweides op daken van agrarische bedrijven en mestvergisting. Voor die windturbines geldt een aantal harde voorwaarden. Een voorwaarde is dat de opwekking lokaal moet blijven: de stroom moet dus eerst aan inwoners van de gemeente worden aangeboden tegen een eerlijk tarief. Vervolgens moet minstens 50% van de direct omwonenden binnen een straal van 500 meter schriftelijk instemmen. Ze wijzen op de aandachtspunten rond horizonvervuiling in het coulisselandschap en de gezondheidsaspecten van laagfrequent geluid. In de raadsvergadering van maart 2023 hebben ze tegen het voorkeursmodel voor vier turbines bij de A1 gestemd, maar ze hebben wel geld vrijgemaakt voor een coöperatie die twee kleinere turbines wil plaatsen bij een boerenbedrijf in Rekken. Die houding is dus niet ‘nee’ maar ‘ja, mits het buitengebied niet wordt aangetast en er geen commerciële beleggers aan te pas komen.’
Mijn kinderen moeten naar school in Borculo, maar we wonen in een buurtschap zonder busverbinding. Wat is hun concrete plan voor het plattelandsvervoer?
Dit onderwerp staat bij Samen voor Berkelland hoog op de agenda, omdat ze in meerdere verkiezingsprogramma's hebben aangegeven dat de verbindingen in de buitengebieden achteruit zijn gegaan. Hun plan is niet om een dure reguliere buslijn terug te brengen, want dat achtten ze onrealistisch vanwege het dalend aantal reizigers. Ze stellen een systeem voor van 'belbus-plus'. Dat houdt in dat inwoners via een app of telefoon een rit kunnen boeken van een halte op maximaal 800 meter loopafstand naar een centraal knooppunt, zoals de markt in Borculo of het station in Ruurlo. Belangrijk detail: deze haltes moeten overdekt zijn en verlicht, iets waar ze in de raad ook geld voor hebben gevraagd. Daarnaast willen ze dat de schooltijden in Eibergen en Borculo beter worden afgestemd op de dienstregeling van de buurtbus die door vrijwilligers wordt gereden. In de praktijk heeft hun fractie in 2024 een motie ingediend om de proef met de 'deelfiets' op drie locaties na een jaar te evalueren. Ze zeggen ook dat ze in gesprek zijn met de provincie Gelderland om een 'hoppen-lijn' te realiseren. Voor de korte termijn stellen ze voor om scholieren uit buurtschappen zoals Lintvelde en Kiefte een vergoeding te geven van 50 cent per kilometer als ze met de auto worden gebracht, maar dat is een voorstel dat nog niet is aangenomen.
In het verkiezingsprogramma staat iets over 'vitale kernen'. Wat houdt dat plan in voor verenigingsgebouwen en dorpshuizen?
Het plan 'vitale kernen' van Samen voor Berkelland gaat vooral over het behouden van voorzieningen die het dorp bijeenhouden. Ze hebben geconstateerd dat drie dorpshuizen in de kleine kernen (Beltrum, Geesteren en Rekken) kampen met achterstallig onderhoud. Hun standpunt is dat de gemeente niet zelf moet investeren in stenen, maar wel vaste jaarlijkse subsidies moet verstrekken aan exploitatie. Concreet stellen ze voor om het huidige subsidiebedrag te verdubbelen van 15.000 naar 30.000 euro per voorziening, op voorwaarde dat het dorpshuis ook verhuurd wordt aan niet-commerciële partijen zoals de peuterspeelzaal of de kaartclub. Ze willen ook dat er een 'coöperatief beheer' komt, waarbij inwoners klussen doen zoals het schoonmaken en kleine reparaties, en de gemeente alleen de grotere investeringen doet, zoals het vervangen van een dak of het verduurzamen van de cv-ketel. Opvallend is hun eis dat bij verkoop van een gemeentelijk vastgoed in een kern, de lokale bevolking het eerste recht van koop krijgt. Ze hebben dit voorjaar een amendement ingediend om het dorpshuis in Geesteren niet te sluiten, maar ze verloren die stemming met één stem. Hun alternatieve voorstel was om in datzelfde gebouw een combinatie te maken van een artsenpost en een afhaalpunt voor de supermarkt, zodat het pand vaker dan alleen in het weekend wordt gebruikt.
Er is veel armoede onder zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) in de bouw en zorg, vooral na een ziekenperiode. Heeft deze partij daar een mening over?
In de aanloop naar de raadsverkiezingen hebben ze hierover een duidelijke uitspraak gedaan, al is het formeel geen gemeentelijke bevoegdheid. Samen voor Berkelland vindt dat de gemeente een vangnet moet bieden aan zelfstandigen die door ziekte of ongeluk niet kunnen werken, omdat de landelijke regelingen voor bijstand niet goed aansluiten op de situatie van een waterschadebedrijf of een thuiszorgorganisatie met drie cliënten. Ze stellen voor om een lokaal 'ondersteuningsfonds' in te richten met een budget van 100.000 euro per jaar. Een zzp'er die een aanvraag doet, moet dan aantonen dat hij of zij minimaal twee jaar ingeschreven stond bij de Kamer van Koophandel in deze gemeente. Het geld is niet bedoeld als uitkering maar als een renteloze lening tot maximaal 7.500 euro om de vaste lasten (zoals een bedrijfsruimte of verzekering) te overbruggen. Aanvullend willen ze dat de gemeente als opdrachtgever bij aanbestedingen niet langer eist dat een zzp'er een bepaalde omzetgarantie kan tonen, maar dat er bewijs van vakmanschap of een portfolio voldoende is. Hun raadsleden hebben in 2024 hierover een rondetafelgesprek georganiseerd met vertegenwoordigers van het lokale bedrijfsleven. Het voorstel ligt op dit moment bij de wethouder voor sociale zaken, maar is nog niet in stemming gebracht.
